KÜTAHYA’DA SU ÜRÜNLERİ

Balıkçılık, ülkemiz tarım sektörünün dört alt sektöründen birisi olup, insan beslenmesine katkısı, sanayi sektörüne hammadde sağlaması, istihdam imkanı oluşturması ve yüksek ihracat potansiyeline sahip bulunması gibi sebeplerden dolayı önemli bir konuma sahiptir. Ancak su ürünleri sektörü gerek tarım ve gerekse milli ekonomimizde henüz yeterli düzeyde bir yer tutmamaktadır.

Su ürünlerinde ilk akla gelen balıklar olsa da denizler, göl, göletler ve akarsulardan elde edilen tüm ürünlerin ortak adı “su ürünleri” dir. Su ürünleri balıklar, yumuşakçalar (midye, istiridye vb.) ve eklembacaklılar (istakoz,yengeç vb.) olmak üzere başlıca üç grupta incelenmektedir. Bir diğer su ürünleri grubunu da bitkisel ürünler oluşturmaktadır. Ancak bitkisel ürünlerin üretim miktarları ve ticareti hayvansal ürünler kadar değildir. Bu sektörde en önemli kaynağı oluşturan balığın üretimi birinci olarak avcılıkla, ikinci olarak da ülkemizde 1970 lerde başlayan balık türlerine göre ihtiyaç duyulan niteliklere göre hazırlanmış işletmelerde, kültür balıkçılığı üretiminden elde edilmektedir.

Ülkemiz, üç tarafı denizlerle çevrili olduğu halde ve yine ülkemiz ve Kütahya, neredeyse her köşe başında içsu kaynaklarının bulunmasına rağmen, su ürünleri bakımından dünya ortalamasının çok altında bir üretim ve tüketime sahiptir. Özellikle günümüzde içsu potansiyelinden faydalanmamız son derece kısıtlıdır. Nüfus artışına bağlı olarak artan, hayvansal protein ihtiyacının karşılanması için, avcılık yoluyla elde edilen su ürünleri üretiminin yetersiz kalması, dünya ülkelerinde kültür balıkçılığı yoluyla elde edilen üretim miktarının arttırılmasına yönelik çalışmaları hızlandırmıştır.

Bu bağlamda Kütahya ilinin gelişen su ürünleri sektöründe Türkiye’de söz sahibi olan iller arasına girebilmesi için  İl müdürlüğümüz tarafından özellikle 2004 yılından sonra başlatılan çalışmalar ile su ürünleri avcılık ve kültür balıkçılığı potansiyeli bulunan alanlar tespit edilmiştir. İl Özel İdaresine ait göl ve göletlerimizin tamamı İl Müdürlüğümüz tarafından Akdeniz Su Ürünleri Araştırma, Üretim ve Eğitim Enstitüsü tarafından üretilmiş aynalısazan yavruları ile balıklandırılmıştır. Baraj gölleri ise D.S.İ Genel Müdürlüğü tarafından uygun balık türleri ile aşılanmaktadır. Bu sayede Kütahya için hem gıda temini hem de sportif aktiviteler için bir potansiyel sağlanmıştır. Ancak burada unutulmaması gereken bir husus, bu kuruluşlar haricinde hiçbir özel veya tüzel kişiliğin balıklandırma yapması yasal değildir. Bilimsel altyapısı oluşturulmamış her balık aşılaması çevre için çok yıkıcı sonuçlar doğurmaktadır.

Kütahya, Domaniç ilçesi Sarıkız bölgesinde 14-17⁰C de, ortalama 3000lt/sn debisi bulunan bir su kaynağına sahiptir. Su ürünleri sektörünün önemi ve özellikleri anlaşılmadığı yıllarda çarpık ve düzensiz bir oluşumla bu kaynak üzerine 16 alabalık yetiştirme tesisi kurulmuştur. Bu işletmelerin, kapasitelerinin çok küçük, birbirleri içine girmiş, plansız aile işletmeleri tipinde olması yıllar içinde çözümü çok zor olan bir problemi doğurmuştur. Bu özelliklere sahip bir kaynakta, 3-5 bin ton/yıl alabalık üretimi yapıla bilinecekken ve bu sektörün yanında yem üretimi, balık işleme tesisi ve yumurta satışı ile çok büyük bir potansiyel yakalanabilecekken, bu gün birkaç yüz ton/yıl kapasitede 8 tesis faaliyetini sürdürebilmektedir. Ancak bu gün bu durumun düzeltilmesi için mevzuat çerçevesinde düzenlemeler yapılmakta, en önemlisi yöre halkını bir kayba uğramadan, çevre illerde yetiştiricilikle uğraşan ekonomik ve bilgi potansiyeli çok daha yüksek kuruluşlarla işbirliği yapılmasının yolları araştırılmaktadır. Bu sayede üretim potansiyelini arttırılmak amaçlanmaktadır.

İl müdürlüğümüzün üzerinde durduğu asıl önemli çalışmalardan bir diğeri de, özellikle ekonomik getirisi en yüksek türlerden biri olan alabalık yetiştiriciliği için uygun olan su kaynaklarının belirlenmesi ve buralarda Kütahya’nın ve ülkenin ekonomisini önemli katkı sağlayabilecek özel teşebbüs girişimlerine katkı sağlamakla olmuştur. Bu kapsamda 2006 yılı içinde yapılan çalışmalarda Emet, Esatlar Köyünde 900ton/yıl ve 25 milyon yumurta kapasiteli bir alabalık tesisinin kurulması sağlanmıştır.

Bu sayede, 2002 yılı içinde, 24 alabalık işletmesinden 657ton/yıl balık, 650 bin adet yumurta üretimi varken, 2006 yılı sonu itibari ile 1607 ton/yıl balık, 25 milyon 650 bin yumurta üretimi potansiyeline yetişmiştir. 2007 yıl içinde etütleri yapılan ve Emet Esatlar, Gediz Çukurören ve civarında kurulması planlanan, 8 proje ile toplam 4041 ton/yıl alabalık ve 66 milyon üretim gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. Bunun getirisinin yaklaşık 21-22 milyon YTL olması hesaplanmaktadır. Ülkemize ve ilimize hayırlı olsun.

    ANASAYFA